ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )

88

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )

جستجوى علم به قاهره رسيد و از عالم جليل ابن عبد الغفّار علوم حكمى و رياضى و ديگر علوم عقلى را آموخت و در حديث و علوم دينى به شاگردى شيخ المفسّرين قاضى زكريا درآمد و اين‌گونه در علوم و فنون مختلف يكتاى روزگار شد . وقتى آوازهء فضايل او به سلطان قاهره رسيد آرزوى ملاقات وى كرد و او را سخت گرامى داشت و استاد فرزندش كرد . در اين بين جنگى شديد بين سلطان مصر و سلطان روم درگرفت و سلطان مصر غورى به قتل رسيد و پسرش و شيخ غرس الدّين به اسارت گرفته شدند . چون ايشان را به حضور سلطان سليم خان بردند ، سلطان با ملايمت و احسان رفتار كرد و هنگامى كه از مصر به روم مراجعت كرد ، ابن الغورى و شيخ غرس الدّين نيز در قسطنطنيه اقامت داشتند . حضور شيخ در آنجا موجب ترويج علوم و معارف شد و تعداد زيادى از مردم از محضر ايشان استفاده كردند . وى در سال 971 ه . / 1564 م . وفات يافت . در تعليم و افاده مرجع بزرگى بود و در طول تمام زندگانىاش مستمرّى سلطان را قبول نكرد و تا جايى كه امكان داشت از ارباب قدرت پرهيز كرد . وسيلهء درآمد او مطب وى بود ، شعر خوب مىسرود و در ادب و ان شاء به درجه‌اى رسيده بود كه وقتى قصيدهء ميميهء مفتى ابو السعود به خدمت ايشان رسيد ، خطبهء سينيه نوشت كه در آن ابيات متعدّد سينيه نيز شامل است و بدين‌سان در نثر و نظم هر دو در هر كلمه حرف سين را به كار برده است . تأليفات او علم الفرائض و علم الفلكيات مشتمل است بر تفسير و ادب . از كتاب‌هاى طبّى وى فقط حاشيه على شرح النفيسى يافت مىشود . از تأليفات ديگر او التذكره فى علم الحساب ، شرح الفرائض ، حاشيه على فلكيات ، شرح المواقف و حاشيه على تفسير بيضاوى قابل ذكر است . حاجى خليفه سال تأليف شرح نفيسى او را 971 ه . / 1564 م . نوشته است و بنا به گفتهء ابن العماد سال وفات او هم همين سال است . 2